مىگذشت در طهران وفات كرد . وى مردى ديندار بود . لكن وسواس داشت . شعر مىگفت و از احاديث و اخبار با اطلاع بود . چند پسر از او به جاى مانده . پسر بزرگش بيان الملك است . در عشر دوم رمضان ، آصف نظام مير پنج توپخانه قجر در طهران وفات كرد . سال عمرش قريب به چهل بود و مردى مسلمان بود . در عشر سوم رمضان ، ميرزا رضى خان ممتحن الملك مازندرانى « 1 » رئيس دفتر وزارت خارجه در طهران وفات كرد . سالش از هشتاد اضافه بود . مرد خداپرستى بود . پسرش ميرزا ابو القاسم خان ممتحن الممالك در وزارت خارجه مشغول خدمت است . آقا نجفى مجتهد اصفهانى ، در بالاى منبر ، در ماه رمضان ، حكم داده كه هركس به سبك مردم فرنگ دستمال گردن بياويزد ، در مسجد من حاضر نشود . زيرا كه اين دستمال گردن شبيه به زنار است . به اين جهت ، در مساجد طهران بعضى دستمال گردن مردم را سادات و آخوندها پاره كردند و اين كار براى دولت وهنى بود . شاه نظام الملك وزير عدليه را به نزد آقا نجفى فرستاد كه اگر ميل داريد به اصفهان تشريف ببريد . جواب داد كه من تازه آمده‌ام و حالا زمستان است و به اين زودى نمىروم . به‌علاوه بعضى مطالب به مردم طهران دارم كه بايد به آنها بگويم . جواب او براى دولت خيلى خفت است . اما زورشان به او نمىرسد . در عشر سوم رمضان ، شاهزاده عبد العلى ميرزاى معتمد الدوله ابن فرهاد ميرزاى معتمد الدوله به سن چهل و هفت سال در طهران وفات كرد . مرد هنرمندى بود . در خطوط و علوم ادبيه و حكمت دست كاملى داشت . شعر نيكو مىگفت . تار و پيانو خوب مىزد . لكن در مسكرات و چرس و وافور و اعمال قبيحه افراط مىنمود و از عقل تنگ بود . در دوازده سال قبل ، حكومت زنجان را به او دادند . از روى بىخردى ، با جهانشاه خان « 2 » رئيس ايل بزرگ زنجان طرف شد . شاهزاده را بگرفت و حبس كرد و در

--> ( 1 ) . در متن : ممتحن الملك رئيس دفتر وزارت خارجه مازندرانى . ( 2 ) . رفتار ناشايست جهانشاه خان افشار در برابر حاكم رسمى دولت عليه نمودار ضعف كامل دولت قاجارى -